TÜBA Üyesi Prof. Gürsan, COP31’de Biyoalgılayıcılarla Gıda ve Su Güvenliğini Anlattı

COP31 kapsamında Yeşil Bölge’de düzenlenen “Gıda, Tarım ve Sağlık” oturumunda TÜBA Asli Üyesi Prof. Dr. K. Arzum Erdem Gürsan, gıda ve su güvenliğinde kullanılan biyoalgılayıcı teknolojilerini masaya yatırdı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın düzenlediği oturumda Gürsan, iklim değişikliğinin sıcaklık ve yağış düzenlerini değiştirerek tarımsal üretimi, su kalitesini ve insanların gıda ve su kaynaklı risklere maruz kalma ihtimalini artırdığını belirtti.

Biyolojik tanıma sistemleri nasıl çalışıyor?

Gürsan, aptamer, antikor ve enzim gibi biyolojik tanıma elemanlarının hedef maddeyle temas ettiğinde bunu ölçülebilir bir sinyale dönüştürdüğünü anlattı. Bu sistemlerin mikotoksinler, patojenler, pestisitler ve antibiyotik kalıntılarının tespitinde kullanılabildiğini ifade etti. Sunumda gıda güvenliği kapsamında zearalenon, patulin ve aflatoksin B1 gibi mikotoksinler ile pestisit, antibiyotik kalıntısı ve patojenlere yönelik güncel çalışmalara yer verildi.

Su güvenliğinde sahaya taşınabilir ölçümler

Su güvenliği başlığında ağır metal iyonları ve ilaç kalıntılarının belirlenmesine yönelik sensör yaklaşımları ile mikrobiyal kirliliğin izlenmesinde kullanılan ticari sistemler ele alındı. Taşınabilir okuyucular ve akıllı telefon destekli ölçüm teknolojilerinin, tehlikelerin laboratuvar dışında da hızlı biçimde taranmasına imkân verebileceği vurgulandı.

Gürsan, bu teknolojilerin sahada güvenilir sonuç üretebilmesi için seçicilik, matriks etkisi, geri kazanım ve tekrarlanabilirlik gibi performans ölçütlerinin gerçek örnekler üzerinde değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Sonuçların uygun referans yöntemlerle karşılaştırılmasının, biyoalgılayıcıların güvenilirliğinin ortaya konması ve uygulamaya aktarılması açısından belirleyici olduğunu belirtti.

Oturumda diğer kurumların katkıları

Yeşil Bölge’nin “Gıda, Tarım ve Sağlık” programı kapsamındaki oturumda tarım ve gıda güvenliği, sulama ve su verimliliği, gıda sistemleri ile iklim değişikliği ve sağlık konuları farklı kurum ve uzmanların katkılarıyla değerlendirildi. Programda TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM), HEKTAŞ ve Türk Standardları Enstitüsü (TSE) temsilcileri de sunum yaptı.