İnternet alışverişinde müşterinin arama ve sipariş alışkanlıklarını değiştiren yapay zeka modeli

İnternet üzerinden alışveriş yapan tüketiciler ve çevrim içi satış yürüten işletmeler için arama çubuklarına karmaşık teknik terimler, ürün modelleri ya da parça kodları yazma zorunluluğu tamamen ortadan kalkıyor.

Kullanıcılar artık satın almak istedikleri malzemeleri veya cihazları kendi günlük ifadeleriyle tarif edebiliyor. Fiberport tarafından kullanıma sunulan altyapı, müşterinin aktardığı doğal cümleleri analiz ederek mağazanın ürün kataloğundaki doğrulanmış parametrelerle eşleştiriyor. Sistemdeki veriler aranan ürünü tespit etmekte yetersiz kaldığında asistan gelişigüzel tahminlerde bulunmuyor; kullanıcıya parça ölçüsü, cihaz modeli veya hangi amaçla kullanacağını sorarak eksik verileri topluyor. Tüketicinin gördüğü fiyat, stok ve indirim bilgileri eski konuşma metinlerinden değil, doğrudan mağazanın anlık sisteminden alınıyor.

Yapay zeka teknolojileri üzerinden e-ticaret deneyimini başlatan Türkiye’nin ilk yazılım firması olduğunu belirten Fiberport, sunduğu ChatGPT e-ticaret entegrasyonu sistemini basit bir diyalog mekanizması değil, işletmenin gerçek veritabanıyla çalışan bir alışveriş köprüsü olarak konumlandırıyor. Söz konusu çözüm, Ticaret Bakanlığı verileri doğrultusunda 2025 yılında yüzde 52,2 artış göstererek yaklaşık 4,57 trilyon liraya ve dolar bazında yüzde 29 artışla 115 milyar doları aşan Türkiye e-ticaret pazarındaki firmalara hitap ediyor.

Sohbette başlayan sepet süreci mağaza kasasında sonuçlanıyor

Yeni modelin ödeme kurgusu uluslararası teknoloji devlerinin benimsediği stratejilerle örtüşüyor. OpenAI, Mart 2026’da ChatGPT üzerindeki Instant Checkout mekanizmasının ilk sürümünün gerekli esnekliği veremediğini bildirerek satıcıların kendi ödeme sistemlerini kullanabilmesine imkan tanıdı ve asıl odağın ürün keşfi olduğunu vurguladı. Google ise Shopify ortaklığıyla Ocak 2026’da Universal Commerce Protocol (UCP) altyapısını duyurarak Gemini ve AI Mode üzerinden alışverişi ilk olarak ABD’deki uygun mağazalarda başlattı.

Türkiye pazarındaki işletmeler için sohbet içi finansal çözümlerin gelişmesini beklemek yerine aşamalı bir model öneren Fiberport, ürün arama ve sepet oluşturma aşamalarını yapay zekaya teslim ederken ödeme adımını mağazanın güvenli altyapısında tutuyor. Bu yaklaşım “Ürünü beraber seçelim, kasada bildiğiniz güvenli ödeme ekranına geçelim” prensibiyle açıklanıyor. Firmanın banka anlaşmaları, sanal POS yapıları, teslimat kuralları ve fatura süreçleri mevcut düzeninde kalıyor.

Ülke, hesap ve ödeme altyapısı imkan tanıdığında ödemenin bir kısmının sohbet ekranında yapılması alternatif olarak sunulabiliyor. Ancak Fiberport, bu işlemin yalnızca bir API anahtarı eklenerek çözülemeyeceğini, sipariş onaylama, yetkilendirme, başarısız işlem ve iade kurgularının test edilmesi gerektiğini hatırlatıyor. ChatGPT, Google Gemini, Claude, Microsoft Copilot ve Perplexity sistemlerinin kabiliyetleri farklı olduğundan ötürü kapsam her mağazanın koşullarına göre belirleniyor. İlgili platform isimleri bir ortaklık olarak değil, değerlendirilen alanlar olarak ifade ediliyor.

Entegrasyonun sunduğu temel işlem yetenekleri

• Ürün arama ve karşılaştırma. Ürün adı, kategori, marka, teknik özellik ya da kullanım amacına göre arama yapılıyor. Karşılaştırmalar yalnızca katalogda gerçekten bulunan bilgilerle hazırlanıyor, eksik veri gizlenmiyor.
• Güncel fiyat, stok ve müşteriye özel koşullar. Fiyat, para birimi, kampanya ve stok için mağaza sistemi esas alınıyor. Bayiye özel iskonto, asgari sipariş ve farklı fiyat listeleri müşterinin kimliği ve yetkisi doğrulandıktan sonra uygulanıyor.
• Sepet hazırlama. Desteklenen bağlantılarda seçilen ürün ve adetlerle sepet oluşturuluyor. “Şundan iki tane daha ekle” gibi devam istekleri aynı alışveriş bağlamında karşılanıyor.
• Sipariş, kargo ve iade talepleri. Müşteri doğrulaması ve izinler uygunsa sipariş durumu ve kargo takibi ilgili sistemin kaydıyla yanıtlanıyor. İade talebini kaydetmek ile para iadesini gerçekleştirmek ayrı yetkiler olarak tutuluyor.

Uygulamada yerel ticari mevzuat ve pazar kuralları esas alınıyor. TL fiyatlandırmaları, KDV seçenekleri, taksit baremleri, havale indirimi, ücretsiz kargo tutarı ve fatura detayları mağaza kurallarından çekiliyor. Asistan kendi başına indirim ya da vade tanımlayamıyor. iyzico, PayTR ve banka sanal POS entegrasyonlarında kart bilgileri kesinlikle sohbete aktarılmıyor. Tahsilat teyidi yalnızca ödeme kuruluşundan gelen doğrulanmış sunucu bildirimiyle alınıyor. Çift çekimleri engellemek adına tekilleştirme ve mutabakat sistemleri kuruluyor.

Sistem geçişinde altyapı değişikliği zorunluluğu bulunmuyor

İşletmelerin mevcut yazılımlarını terk etmesi gerekmiyor. Shopify, WooCommerce, ikas, Ticimax, T-Soft ya da özel yazılımlarda öncelikle API yetkileri, limitler ve sepet kurgusu analiz ediliyor. Çok parçalı veri yapılarında ERP, ambar ve muhasebe kayıtları tek bir sağlıklı veri tabanında birleştiriliyor.

Kullanılan protokoller görevlerine göre ayrılıyor:

• MCP (Model Context Protocol): Anthropic tarafından geliştirilen ve yapay zeka araçlarının çağrılmasını sağlayan standart.
• ACP (Agentic Commerce Protocol): OpenAI ve Stripe iş birliğiyle hazırlanan ChatGPT ticaret protokolü.
• UCP (Universal Commerce Protocol): Google ve Shopify ortaklığında sepet ve kimlik doğrulamayı toplayan standart.

OAuth kuralları ve hız limitleriyle sistem korunurken, API anahtarları istemci tarafına taşınmıyor. Bu yapı özellikle parça satıcıları, toptancılar, geniş ürün gamı olanlar ve destek talebi yoğun şirketler için verimlilik sağlıyor. 2019 yılından bu yana süren MakineUstası çalışması teknik veri kurgusuna referans gösteriliyor. Kurulum süreçleri pilot aşamalarla yönetiliyor. 26 yıllık deneyime sahip Starline Yapay Zeka Yazılım ve Uzay Teknolojileri A.Ş. bünyesindeki markanın hizmetleri fiberportglobal.com sitesinde aktarılıyor.